Quy trình kiểm định thang máy: 5 bước theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH

Quy trình kiểm định thang máy hiện hành được thực hiện theo 5 bước bắt buộc, từ kiểm tra hồ sơ đến cấp giấy chứng nhận, quy định tại QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH. Bài viết của Vinacontrol CE HCM giải thích từng bước, căn cứ pháp lý còn hiệu lực cho đến nay, thời hạn kiểm định và hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị để buổi kiểm định không bị gián đoạn.

Tóm tắt nhanh (key takeaways):

• Quy trình kiểm định thang máy gồm 5 bước: kiểm tra hồ sơ, kiểm tra bên ngoài, đánh giá kỹ thuật chi tiết, thử vận hành, xử lý kết quả.
• Áp dụng theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH (TT 12/2021/TT-BLĐTBXH), đối chiếu QCVN 02:2019/BLĐTBXH. Quy trình vẫn còn hiệu lực, nay thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nội vụ sau khi sáp nhập từ ngày 01/3/2025.
• Thời hạn kiểm định định kỳ: 02 năm/lần với chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy; 03 năm/lần với công trình khác; 01 năm/lần với thang đã dùng trên 15 năm.
• Khi đạt yêu cầu, tổ chức kiểm định cấp giấy chứng nhận trong 05 ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản, đồng thời dán tem kiểm định.

1. Quy trình kiểm định thang máy gồm mấy bước?

Quy trình kiểm định thang máy gồm 5 bước, thực hiện tuần tự, bước sau chỉ tiến hành khi bước trước đạt yêu cầu. Dưới đây là nội dung từng bước theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH.

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thang máy 

Kiểm định viên đối chiếu bộ hồ sơ kỹ thuật của thang máy với QCVN 02:2019/BLĐTBXH. Tài liệu cần kiểm tra gồm lý lịch thang máy, giấy chứng nhận hợp quy (với kiểm định lần đầu), giấy chứng nhận và biên bản kiểm định lần trước (với định kỳ và bất thường), hồ sơ bảo trì, hồ sơ bảo dưỡng – sửa chữa – thay thế, và hồ sơ thiết kế, hoàn công giếng thang.

Bước 2: Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài

Kiểm định viên kiểm tra tính đầy đủ, đồng bộ của thang máy và sự khớp giữa hồ sơ chế tạo, lắp đặt với thực tế. Nội dung gồm các khuyết tật, biến dạng của cụm máy; bố trí bảng điện, công tắc, đường điện trong buồng máy; khung và phiến đối trọng; puli, cáp, bộ khống chế vượt tốc; các đầu cố định cáp phía cabin và đối trọng; cùng môi trường, điều kiện hoạt động chung của thang.

Bước 3: Kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật các bộ phận, chi tiết

Đây là bước chi tiết nhất trong quy trình kiểm định thang máy, đánh giá từng cụm theo các điểm cụ thể của QCVN 02:2019/BLĐTBXH. Các nhóm hạng mục chính gồm:

• Giếng thang: thiết bị trong giếng, môi trường hố thang, bao che, cửa cứu hộ, khoảng cách an toàn, chiếu sáng (tối thiểu 50 lux trên nóc cabin và sàn hố thang, 20 lux ở khu vực khác), thông gió, không gian lánh nạn, bộ giảm chấn.
• Buồng máy: bố trí cụm máy và tủ điện, nhiệt độ duy trì trong khoảng +5 °C đến +40 °C, chiếu sáng, thông gió, cửa và khóa buồng máy.
• Cabin: kích thước thông thủy (tối thiểu 2 m), tải định mức, thiết bị báo quá tải, cửa thoát hiểm, hệ thống liên lạc khẩn cấp, khoảng cách an toàn giữa ngưỡng cửa cabin và cửa tầng không quá 35 mm.
• Thiết bị an toàn: bộ khống chế vượt tốc, bộ hãm an toàn, cáp thép, đối trọng, máy dẫn động và hệ thống phanh, hệ thống điều khiển, ray dẫn hướng, hệ thống cứu hộ.
• Điện trở: điện trở cách điện theo TCVN 6396-20:2017 và điện trở nối đất ≤ 4 Ω theo TCVN 9358:2012.

Bước 4: Thử vận hành thang máy

Kiểm định viên cho thang vận hành để xác nhận hoạt động đúng thiết kế, lần lượt qua các phép thử:

• Thử không tải: cho cabin lên xuống 3 chu kỳ, quan sát hoạt động các bộ phận.
• Thử tải động 100% và 125% tải định mức: kiểm định viên thực hiện theo từng loại thang: 
  • Với thang máy điện, nội dung thử gồm đo dòng điện động cơ, đo vận tốc cabin, kiểm tra độ chính xác dừng tầng, thử phanh/bộ hãm an toàn và khả năng kéo theo quy định. 
  • Với thang máy thủy lực, ngoài đo dòng điện động cơ bơm chính, vận tốc cabin và độ chính xác dừng tầng, còn có các phép thử liên quan đến van ngắt, van hãm, thử trôi tầng và thiết bị điện chống trôi tầng.
• Thử bộ cứu hộ và thiết bị báo động cứu hộ, thử thiết bị hạn chế quá tải, thử bộ giảm chấn, và thử các chương trình hoạt động đặc biệt (hỏa hoạn, động đất) nếu có.

Bước 5: Xử lý kết quả kiểm định

Sau khi các bước đạt yêu cầu, kiểm định viên lập biên bản kiểm định theo mẫu và thông qua biên bản với sự chứng kiến của đại diện cơ sở và người được cử tham gia. Biên bản lập thành 02 bản, mỗi bên giữ một bản.

Khi kết quả đạt, kiểm định viên ghi tóm tắt vào lý lịch thang, dán tem kiểm định ở vị trí dễ quan sát, và tổ chức kiểm định cấp giấy chứng nhận kết quả kiểm định trong 05 ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản. Nếu không đạt, cơ sở chỉ nhận biên bản ghi rõ lý do, kiến nghị khắc phục, đồng thời tổ chức kiểm định gửi thông báo về cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương.

2. Kiểm định thang máy có bắt buộc không? Căn cứ pháp lý nào?

Kiểm định thang máy là bắt buộc. Thang máy nằm trong Danh mục máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, nên phải được kiểm định kỹ thuật an toàn trước khi đưa vào sử dụng và kiểm định định kỳ trong quá trình vận hành.

Ba văn bản nền tảng cần phân biệt rõ:

• Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH: ban hành danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, là cơ sở khiến thang máy thuộc diện bắt buộc kiểm định.
• Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH (QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH): quy định quy trình kiểm định thang máy, hiệu lực từ 15/11/2021, thay thế các quy trình cũ QTKĐ 21, 22, 24-2016 trong TT 54/2016.
• QCVN 02:2019/BLĐTBXH (ban hành kèm TT 42/2019/TT-BLĐTBXH): quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy, dùng làm chuẩn đánh giá ở từng bước. Thang máy gia đình đối chiếu thêm QCVN 32:2018/BLĐTBXH.

Một thay đổi quan trọng về thẩm quyền: từ ngày 01/3/2025, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã sáp nhập vào Bộ Nội vụ theo Nghị định 25/2025/NĐ-CP. Quy trình QTKĐ 02-2021 vẫn được áp dụng nguyên trạng, chỉ chuyển sang thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Khi cần kiểm định, doanh nghiệp nên chọn tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định, ví dụ dịch vụ kiểm định thang máy của Vinacontrol CE HCM.

3. Điều kiện để tiến hành kiểm định thang máy là gì?

Buổi kiểm định chỉ thực hiện được khi đáp ứng đủ 4 điều kiện theo QTKĐ 02-2021. Chuẩn bị thiếu một trong số này thường khiến lịch kiểm định phải dời, phát sinh chi phí và thời gian cho cơ sở.

• Thang máy ở trạng thái sẵn sàng đưa vào kiểm định.
• Hồ sơ kỹ thuật của thang máy đầy đủ.
• Yếu tố môi trường, thời tiết không ảnh hưởng tới kết quả kiểm định.
• Các điều kiện về an toàn, vệ sinh lao động được đáp ứng để vận hành thang.

Bên cạnh thiết bị, người trực tiếp vận hành thang máy cũng cần được huấn luyện an toàn lao động theo quy định, để xử lý đúng khi có sự cố và phối hợp an toàn trong quá trình kiểm định.

4. Bao lâu phải kiểm định thang máy một lần?

Thời hạn kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ phụ thuộc loại công trình và tuổi thiết bị, quy định tại Điều 9 QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH:

Dựa trên tình trạng thực tế của thiết bị, kiểm định viên có thể quyết định rút ngắn thời hạn trên cơ sở thống nhất với tổ chức, cá nhân sở hữu hoặc quản lý thang, và phải ghi rõ lý do vào biên bản.

5. Có bao nhiêu hình thức kiểm định thang máy?

Có ba hình thức kiểm định, khác nhau ở thời điểm và mục đích thực hiện:

• Kiểm định lần đầu: đánh giá tình trạng an toàn sau khi lắp đặt, trước khi đưa thang vào sử dụng.
• Kiểm định định kỳ: đánh giá khi hết thời hạn của lần kiểm định trước, theo chu kỳ ở bảng trên.
• Kiểm định bất thường: thực hiện sau khi sửa chữa, nâng cấp, cải tạo quan trọng (thay đổi tốc độ định mức, tải trọng, kích thước cabin, hành trình, hệ thống điều khiển, cáp, ray dẫn hướng, máy dẫn động, bộ hãm an toàn…), hoặc khi có yêu cầu của cơ sở hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Thang cuốn và băng tải chở người là nhóm thiết bị riêng, áp dụng quy trình kiểm định tương ứng; có thể tham khảo thêm dịch vụ kiểm định kỹ thuật an toàn cho từng loại thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt.

6. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì trước khi kiểm định?

Cơ sở đề nghị kiểm định cần chuẩn bị hồ sơ, lý lịch và tài liệu liên quan đến thang máy để phục vụ Bước 1. Bộ hồ sơ tối thiểu gồm:

• Lý lịch thang máy.
• Giấy chứng nhận hợp quy của thang máy (với kiểm định lần đầu).
• Giấy chứng nhận và biên bản kiểm định lần trước (với kiểm định định kỳ, bất thường).
• Hồ sơ bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế (nếu có).
• Hồ sơ thiết kế, hoàn công xây dựng giếng thang (với lắp đặt mới, kiểm định lần đầu).

Tổ chức kiểm định và cơ sở cùng thống nhất kế hoạch, biện pháp đảm bảo an toàn, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và cử người tham gia, chứng kiến trong suốt quá trình kiểm định.

7. Cần kiểm định thang máy đúng quy trình, liên hệ ai?

Để buổi kiểm định diễn ra đúng quy trình và không gián đoạn, doanh nghiệp nên làm việc với tổ chức kiểm định được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định. Vinacontrol CE HCM là chi nhánh phía Nam của Công ty CP Chứng nhận và Kiểm định Vinacontrol, thuộc Tập đoàn Vinacontrol với hơn 60 năm hoạt động trong lĩnh vực giám định, kiểm định, chứng nhận và đội ngũ trên 60 chuyên gia, kiểm định viên.

Tham khảo và đặt lịch dịch vụ kiểm định thang máy, thang cuốn của Vinacontrol CE HCM, hoặc liên hệ hotline tư vấn miễn phí 1800.646.820, email vncehcm@vnce.com.vn để được hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và quy trình phù hợp với loại thang của bạn.

8. FAQ

Quy trình kiểm định thang máy theo văn bản nào mới nhất?

Theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH, hiệu lực từ 15/11/2021 và vẫn áp dụng đến nay, đối chiếu QCVN 02:2019/BLĐTBXH. Thẩm quyền quản lý đã chuyển về Bộ Nội vụ từ 01/3/2025 sau khi sáp nhập Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. 

Kiểm định thang máy mất bao lâu thì có giấy chứng nhận?

Khi thang đạt yêu cầu an toàn, tổ chức kiểm định cấp giấy chứng nhận kết quả kiểm định trong 05 ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản, đồng thời dán tem kiểm định cho thiết bị. 

Thang máy chung cư phải kiểm định định kỳ bao lâu một lần? 

Thang máy lắp tại chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy hoặc khu vực công cộng phải kiểm định định kỳ 02 năm một lần. Thang đã sử dụng trên 15 năm rút xuống 01 năm một lần. 

Thực hiện đầy đủ 5 bước trong quy trình kiểm định thang máy theo QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chuẩn xác, rút ngắn thời gian kiểm định và đảm bảo an toàn vận hành lâu dài. Để được tư vấn lộ trình, chi phí và thực hiện đúng quy chuẩn, hãy liên hệ Vinacontrol CE HCM, đơn vị kiểm định được cơ quan nhà nước chỉ định với đội ngũ kiểm định viên giàu kinh nghiệm tại khu vực phía Nam.